Het is een schandaal

By 7 december 2016Blog algemeen

‘Zoals directieleden met ons omgaan: ze tonen geen enkel respect en ze doen uitsluitend wat ze zelf willen. Die e-mail alleen al, waarin ons wordt verteld dat de hele inkoop uitbesteed wordt. Je vraagt je toch af in wat voor wereld die mensen leven. Krijgen we de pennen en potloden die een ander bedrijf kwijt wil. Jarenlange ervaring met inkoop en een heel relatienetwerk met leveranciers in de sloot gegooid. Het is een schandaal’.

Voor dit soort ‘boze’ monologen, vaak ook dialogen, hebben we in het Nederlands geen goede benaming. Het is verwant met klagen, maar het woord ‘kankeren’ komt nog het dichtste bij. In het Engels heet dit ‘outrage’ of ‘diatribe’.  Agazarian beschrijft het belangrijkste kenmerk ervan als ‘boosheid’ die door gedachten wordt gevoed. Er kunnen steeds nieuwe gedachten opkomen die de boosheid weer verder aanwakkeren. De teneur is altijd hoe ‘fout’ zíj zijn en hoe ‘goed’ wíj dus zijn; en meningen hebben voorrang boven feiten.

Er zijn twee veel voorkomende vormen van respons op dit soort ‘outrage’. De ene is meedoen, je krijgt dan een vorm van groeps-outrage: ieder draagt zijn eigen boosheid bij en er ontstaat zelfs een ‘aangenaam’ groepsgevoel (wij tegen zij). De andere respons is lijdzaam ondergaan. Als je respons in deze categorie zit, merk je juist hoe onaangenaam het is. Dat komt omdat het uitgeleefde en niet beheerste vechtenergie is. Als ik toehoorder daarvan ben, voel ik me gevangen in die vechtsfeer, al ben ik niet het onderwerp van de boosheid.

In veel bedrijfsculturen wordt ‘kankeren’ als een normaal verschijnsel beschouwd, dat niet veel kwaad kan. Het verhaal erbij is dan dat de ‘spanning’ ermee van de ketel afgaat.

Hoewel dat waar kan zijn, accepteer je dan ook een bedrijfsklimaat waarin niet naar inhoudelijke oplossingen wordt gezocht, maar waarin afreageren de ‘oplossing’ is.

Vanuit een systeemgericht perspectief zit er belangrijke informatie ‘onder’ de outrage, die gebruikt kan worden voor het doel van de organisatie. In het voorbeeld is de onderliggende informatie het feit dat de kankeraar het vervelend vindt om niet gehoord te worden bij een belangrijke beslissing. Het alternatief voor outrage is het inbrengen van precies dat gevoel op de juiste plek (bij de beslissers): ‘Ik vind het vervelend dat ik niet door jullie gehoord ben bij dit besluit. Ik heb ervaring en informatie op dit dossier waarmee de organisatie gebaat kan zijn.’ We zien vaak dat het inbrengen van dit soort informatie, waarin ook de emotionele component zit, mensen ‘wakker’ maakt.

Het benoemen in plaats van het uitleven van de emotionele component brengt dus informatie en realiteit in het systeem.

 

 

 

 

 

 

 

Next Post