Als Rob Jansen hier niet meer zou werken, zou alles veel beter lopen.

By 23 februari 2016Blog algemeen

Rob Jansen maakt met iedereen ruzie, is zo koppig als een ezel en eigenwijs bovendien. Als hij hier niet meer zou werken, zou deze productgroep op rolletjes lopen. Op de productgroep waar wij met het MT werken, is men het wel eens over Jansen. Toch blijft hij, en niemand maakt serieus aanstalten om daar wat aan te doen.

Rob Jansen vervult een bijzondere rol voor de productgroep: hij is de zondebok waarop alle problemen worden geprojecteerd. Als Rob Jansen echt weg zou gaan, zou het heel snel een chaotisch strijdtoneel worden. De vechtenergie binnen de groep wordt op hem gericht en door hem opgevangen. Hij vindt het niet leuk, maar hij put er wel een zekere voldoening uit. De aandacht is vaak op hem gericht, al is het negatief, en hij kan zijn sterk afwijkende mening uiten zoals hij wil, zonder rekening met anderen te houden. Ondanks alle kritiek voelt hij zich onafhankelijk.

Het systeem van de productgroep is dus min of meer stabiel door het ‘contract’ met zondebok Jansen. Toch is dit geen productief contract. De energie in het systeem wordt door het contract geabsorbeerd en is veel minder beschikbaar om de doelen van de productgroep te bereiken.

Wat wij voorstellen is het ‘contract’ met Rob Jansen open te breken door samen met hem te onderzoeken welke informatie hij voor het systeem houdt. We stellen voor te gaan ‘luisteren’ naar Jansen in plaats van hem te verketteren. Dit roept weerstand en boosheid op. Wij lopen het risico zelf de nieuwe zondebok te worden en ‘externen’ zijn daar heel geschikt voor. Alleen omdat de directeur ons steunt, kunnen we het onderzoek doorzetten. We vragen de MT-leden in de workshop alles wat Rob Jansen zegt steeds kort samen te vatten: “Rob,ik hoor je zeggen dat…’’.

Het effect ervan op Rob Jansen is ongehoord. De basis onder zijn zondebok-rol is de opvatting: ‘ze luisteren toch niet naar me’.  Nu zijn collega’s hem steeds kort samenvatten, hoort hij zijn eigen standpunten terug in het team en realiseer hij zich dat zijn stem echt gehoord wordt. Het heeft zowel effect op zijn standpunten als op de manier waarop hij die verkondigt. Zijn standpunten worden begrijpelijker en constructiever en hij brengt ze minder uitdagend in.

Het effect op zijn collega’s in het MT is zelfs nog groter. Doordat zij de standpunten van Rob Jansen steeds samenvatten in plaats van die te negeren, beginnen ze de waarde ervan te zien. “Rob Jansen heeft wel heel afwijkende standpunten, maar er zit ook echt wat in”. Door de standpunten van Jansen serieus te nemen, kan het MT complexere problemen oplossen dan daarvoor.Het grote verschil ‘Jansen’ wordt op deze manier langzaam geïntegreerd door de groep waardoor deze haar doelen beter kan bereiken.

Het risico bestaat dat het MT op zoek gaat naar een nieuwe zondebok of door een of ander incident toch weer Rob Jansen daarvoor‘contracteert’. Het systeem werkt tenslotte al lang op deze manier en het is een deel van de cultuur geworden. Bewustzijn op het rolpatroon ‘zondebok’ helpt dat te voorkomen. Zodra het MT een zondebok-rol signaleert, gaat het nu in gesprek: “luisteren en samenvatten in plaats van verketteren”.

blog overzicht